ŞAMAN ARGIL'IN DÜŞÜ

Bir gözü Kurday kuşun gagasında (1)
Bir eli göz çukurunda
Öfkeyi Yiu-sin dağlarına atmış (2)
Gülümsüyordu şaman Argıl. (3)

Duruşu bilgece
Acısı Ötükende demir dağlarında
Söylenirken tane tane
Dağlar taşlar titriyordu
Yer gök onu dinliyordu.

Bir gözü Kurday kuşun gagasında
Bir eli göz çukurunda
"Kıl çadırda doğacak
Bozkıra birlik getirecek
Bir çocuk Çin hükümdarını yenecek
Türk birliğini kuracak" diyordu.

Şaman Argıl'ın düşü bu
İnanılmaz bir kehanet
Aşina obası on çadır henüz
Aygır Bökö ilk isyanda idam edilmiş (4)
Oğlu obasını terk etmiş
Erkliğ gazabını Aşina obasına kusmuş (5)
Bozkırın ilk isyanı kana yenilmiş.

Tarduş ülkesinde kuşmen Aybars (6)
Dağlarda şahin avlarmış
Çıka gelmiş yarım akıllı bir şaman
Çu-Şu (7)
Argıl'ın kehanetini muştulamış
Bozkırda
Kıl çadırların önünde
Çocuklara masal diye
Bu kehanetler anlatılırmış...

Ay takvimi baharında
Muştulamışlar Aybars'a
Bir torunun oldu demişler
On iki yaşında ilk avında
Eçine adını takmışlar. (8)

Bozkırın bitmeyen kavgalarında
Geçirmiş eline Yada taşını (9)
Kuşanmış kılıcını giymiş zırhını
Yürümüş Altaylardan Çin sarayına
On çadırlık obası yüz çadır
Çerileri birer isimsiz alp olmuş
Derler ki Şaman Argıl'ın kehaneti
Bozkırda kulaktan kulağa yayılınca
Bir inanç bir düş olmuş
Eçine
İlteriş kağan diye nam salmış
Toplamış kutlu askerlerini
İkinci Göktürk devletini kurmuş
Tarih
Milattan sonra altı yüz seksen ikiymiş
O günden sonra
Bir daha Devletsiz kalmamışız.,

Kaynak:Secaattin ÖZTÜRK

(1) Kurday Kuş: Türk inanışındaeti yenmez, kötülük yapan bir kuş. Olacakları önceden bilen, sahibine tabi olmuş, vahşi, kocaman bir yaratık.

(2) Yiu-Sin: Büyük ihtimalle Tanrı dağları da denilen sıradağlar.

(3) Şaman Argıl: Çin sarayında tutsak edilmiş Türk şaman. Kurday kuşun gözünü çıkardığı rivayet edilmektedir.

(4) Aygır Bökö: Türklerin Aşina boyundan Çinlilere isyan eden ve öldürülen beyi.

(5) Erkliğ: Eski Türk inancında yer altındaki kötü ruhlar topluluğunun başıdır.

(6)Tarduş Ülkesi: O zaman orta asya bozkırında Aşina Türklerine düşman bir aşiret devleti.

(7)Çu-Şu: Kimilerine göre Şaman Argılın küçük kardeşi, kimilerine göre Çin sarayından kaçıp Altaylara gelen bir Türk şamanı.

(8)Eçine: Aşina Türklerinden akbudun olan, bey soyundan gelen çocuk. Kehanette adı geçen ve bozkırda yeniden birliği sağlayarak Göktürk devletini ikince kez kuran İlteriş kağan olduğu söylenmektedir.

(9)Yada Taşı: Türk inanışına göre; yağmur, kar yağdırmak, rüzgar estirmek için kullanılan büyülü taş. Türkler Yada taşının ALLAH tarafından Türklere Nuh ve Yafes aracılığıyla armağan olarak verildiğine inanılırmış.

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Çu-Şu'nun rüyası MS 682 yılında gerçekleşti. Aşina boyundan ve Şye-Li Kağan'ın neslinden Elteriş Bey, 17 arkadaşıyla Çinlilere karşı ilk isyan hareketini başlattı. İsyancıların en küçüğü 18 kışını geride bırakan Eçine'ydi.

Orhun Abideleri'nde yazılanlardan anladığımız kadarıyla, sayıları gittikçe artarak önce yetmiş, sonra yedi yüz kişi oldular. Güçlü bir lider olan Elteriş Bey, zamanla dağınık Türk boylarını tekrar bir araya toplayıp güçlü bir devlet kurdu. Hakanlığın merkezi, Ötüken'deki Hanghai Dağları'ydı. İki oğlu oldu; Prens Köl Tegin ve Bilge Kağan, babalarının yolundan giderek ikinci Göktürk İmparatorluğu'nu kurdular. Çinliler eskiden olduğu gibi Çin Seddi'nin arkasına çekildiler...

Aşina boyu daha sonraki yıllarda Türk boylarına liderler veren bir boy olmaya devam etti.

Kaynak:Murat Kınıkoğlu - Bozkırın Efendisi (Tarihi Roman)